Ana Sayfa Ekonomi 29 Nisan 2021 90 Görüntüleme

Son dakika haber: Milyonlarca çalışanı ilgilendiriyor! Ödenmek zorunda…

Patron ve personeller birbirlerine mevzuatta olmayan birtakım ek yükümlülükler getirmek yahut var olan yükümlülüklerin ihlal edilmesini engellemek gayesiyle cezai kuralla bağlama yoluna gidebilmektedirler.

Cezai koşul, Borçlar Kanunu’na nazaran bir kişinin borcunu hiç yahut gereği üzere ifa etmemiş olması halinde alacaklıya karşı teminat niteliğinde bir edimi yerine getireceği taahhüdünde bulunmasıdır.

ÇEŞİTLİLİK ARZ EDEBİLİYOR

Mevzuatta bulunmayan yükümlülükler için kontrat ile öncelikle bir borç tanımlanmakta, sonra bunun ihlali cezai kurala bağlanmaktadır. Cezai koşula bağlanan yükümlülükler çeşitlilik arz edebiliyor.

Cezai kuralın karşımıza çıktığı en önemli durum fesih hakkını sonlandıran cezai kaideyle irtibatlı olarak, eğitime bağlanan cezai kural. Ama eğitime bağlanan cezai kaidenin yargı tarafından belirlenen özel koşulları bulunuyor. Cezai kaidenin karşımıza çıktığı başka bir durum ise personel ve patronun iş mukavelesinden doğan borçlarına ters davranmaları halinde öngörülen cezai kaidelerdir.

Örneğin personelin sır saklama yükümlülüğünü ihlal etmesi yahut patronun emekçinin şahsî datalarını hukuka alışılmamış biçimde kullanması halinde öngörülen cezai koşullar.

Fesih hakkı

En sık cezai kurala bağlanan yükümlülük fesih hakkının sınırlanmasıdır. Emekçi ve patron, iş kontratını feshetme haklarından belli mühlet için vazgeçiyorlar yahut fesih hakkını yalnızca kontratta tanınan nedenlerle kullanacaklarını tabir ediyorlar.

O mühlete uymayan, mukaveleyi belirlenen minimum müddetten evvel fesheden taraf karşı tarafa mukavelede belirlenen cezai kural ölçüsünü ödemek zorunda kalıyor.

Kontrat kaidesi karşılıklı olmalı

Türk Borçlar Kanunu’na nazaran yalnızca emekçi aleyhine konulan cezai kaide geçersizdir. Bunun manası, örneğin yalnızca çalışanın muhakkak mühlet ile iş kontratını feshedemeyeceği ancak patronun istediği vakit iş mukavelesini bildirimli olarak feshedebileceği halindeki cezai kuralların geçersiz olduğudur.

Bu halde tek taraflı personel aleyhine belirlenen cezai kurallar emekçi tarafından imzalanmış olsa da personel açısından bağlayıcılığı olmayacaktır. Emekçi iş kontratını feshettiği için cezai kaide ölçüsünü ödemek zorunda kalmayacaktır.

Yargıtay da kararında, taraflar ortasında imzalanan kontrattaki düzenlemenin karşılıklılık prensibine uygun olduğunu vurgulayarak minimum periyodik iş mukavelelerinde cezai kural düzenlemesine yer verilmesinin mümkün olduğunu belirtiyor.

İŞ TEMİNATINA SAHİP OLMAYANLAR

Kural “cezai koşulun karşılıklı olması” olmakla birlikte iş garantisine sahip olmayan emekçilerin iş mukavelelerinin bildirimli feshinin geçerli nedene bağlanması ve buna uymayan patron aleyhine cezai kural getirilmesi mümkün görülmektedir. İş Kanunu’nda iş garantisine sahip olmayan çalışanların iş kontratlarının bildirimli feshi rastgele bir koşula bağlanmamıştır.

Patron bildirim mühletlerine uyduğu ve kötüniyetli olmadığı sürece bu emekçilerin iş mukavelelerini istediği vakit feshedebilecektir. İşte bu kümede bulunan emekçilerin de motamot iş teminatına sahip çalışanlar üzere mukavelelerinin feshi geçerli nedenin varlığına bağlanabilmekte, geçerli neden sunmayan patronun cezai kaide ödemesi kontrat ile kararlaştırılabilmektedir. Yargıtay da iş teminatından yararlanamayan çalışanlar lehine cezai kuralı geçerli kabul etmektedir. Ancak bu cezai kural ölçüsünü işe iade sonucunda ödenecek fiyatları aşmaması gerektiğine hükmetmektedir.

HAKSIZ FESHE BAĞLI CEZAİ KAİDE

Feshe bağlı getirilen cezai koşullara başka bir örnek ise haksız feshe bağlanan cezai koşullardır. Haklı nedenle fesih hakkı cezai kaide yoluyla sınırlanamaz. Patronun haklı nedenler bulunsa dahi fesih hakkını kullanmayacağı istikametinde getirilen düzenlemeler ve cezai koşullar geçersizdir. Fesih uygulayan tarafın haklı nedenin var olduğu istikametindeki savına karşılık bunun olmadığının tespit edilmesi halinde cezai kural ödeneceği istikametindeki kontrat kararları kural olarak geçerli olacaktır.

Bu istikametteki cezai kaideler hem meçhul müddetli hem de makul vadeli kontratlara konulabilir. Lakin iki kontrat tipi ortasında fesih nedenlerinin kapsamı bakımından fark vardır. Bilinmeyen vadeli kontratların feshinde cezai koşul, ne bir geçerli nedenin ne de haklı nedenin bulunmadığı durumlar için getirilebilir, müddetli fesih hakkını ortadan kaldıracak kurallar yani tarafların yalnızca haklı nedeni bulunduğu takdirde fesih uygulayabileceği, geçerli nedene dahi dayanamayacağı istikametinde kararlar getirilemez. Muhakkak vadeli kontratlarda ise müddetli fesih hakkı esasen olmadığından, yalnızca haklı nedenin bulunmadığı durumlara özgülenen cezai koşul getirilebilecektir.

PERSONELİN FESİH HAKKINA CEZAİ KAİDE EKLENEBİLİR Mİ?

Cezai kaidenin karşılıklı olması gerekmektedir. Borçlar Kanunu uyarınca yalnızca personel aleyhine konulan cezai kaideler geçersizdir. Yargıtay cezai koşulun iki taraflı düzenlenmesi gerektiği kuralından hareketle, emekçi aleyhine getirilen cezai kaidenin patron aleyhine getirilen cezai koşuldan ağır olmaması gerektiğine hükmetmektedir.

Emekçi aleyhine eşitsizlik olması durumunda, çalışanın sorumluluğunun işvereninkiyle tıpkı sona çekilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bununla birlikte eğitime bağlanan taban çalışma taahhüdünde durum biraz farklıdır. Yargıtay verdiği kararlarında, çalışana işgücü piyasasında önemli rekabet avantajı sağlayan, hizmet içi eğitim standartlarını aşan bir eğitim sağlanıyorsa, bu tıp cezai kaidelerin tek taraflı olsa da geçerli olduğunu açıkça belirtmektedir.

Milliyet

hack forum hacker sitesi hack forum gaziantep escort gaziantep escort
izmit escort Ataşehir escort ankara escort bostancı escort kadıköy escort muğla escort hack forum bahis forum forum bahis onwin babilbet fethiye escort slot siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler en güvenilir casino siteleri hack forum warez forum hack forum warez forum hack forum warez forum deneme bonusu deneme bonusu